gaztelaniaz

Pasa den urriaren 21ean honela aurkezten zen Leioako proiektu baten berri izan genuen:

"Bakearen Kultura bultzatzeko ipuin kontaketak Antzezpen tresnen doaneko tailerra: “Hitzaren Zuhaitza”"

Bertan azaltzen zen proiektu hau ondo desberdindutako bi fasetan banatzen zela:

• Batetik, dohaineko ipuin kontalariaren artean trebatzeko 2 ikastaro egingo ziren (taldeko 20 partaide, askoz jota) Leioako biztanleen artean geroago herriko eskoletan boluntario ipuinak kontatzeko. Ikastaroa 9 ordukoa izango zen eta aktoresa batek bideratuta. Bertan, kontaketarako, pertsonaiak sortzeko eta emozioak adierazteko teknikak ikasiko ziren, arnasketa, ahots-igorpen, dikzio eta irakurketa ariketen bidez.

• Proiektuaren bigarren fasean boluntarioak eskoletara joango ziren herrialdeko eskolaz eskola, bira hau balizko Gabonetako Ipuin Kontalarien Maratoian amaituko zelarik.

Informazio hau jaso eta gero, GEUZ´en (Gatazkak Eraldatzeko Unibertsitate Zerbitzua) arduraduna den Saioa Magunazelaiarekin harremanetan jarri ginen geneuzkan zalantzak behar bezala argitzeko.

Informazio guzti hau kontutan izanda eta gaiaz eztabaidatu eta gero, erabaki genuen gure iritzia azaldu behar geniela proiektu honen arduradunei, eta hori da ohar honen bidez adierazi nahi duguna:

ingeleraz / gaztelaniaz / valentzieraz

IPUIN-SAIO BATEN GARAPEN EGOKIRAKO GOMENDIOAK

 Sarrera

Dokumentu honen asmoa zera da: ipuin-kontalariek beren lana modu egokian bideratu ahal izateko aholku batzuk ematea ipuin-kontalariatzaren inguruan dauden kanpoko baldintzak kontutan izanda.

Hauek lirateke, gure ustez, toki itxi zein irekietan ahozko-narrazio saioak bideratzeko baldintzarik onenak.

Dokumentu honek arnasa hartzen du Agiria: ipuinak kontatzeko baldintza egokiak idazkian.

DEKALOGOA. IPUIN-BALDINTZAK

ESPAZIOA

1 Ahoz kontatutako ipuinek toki epel eta lasaiak behar dituzte.

Ipuin-saio bat bideratu behar da ekintza honetarako espreski erabiltzen den aretoan. Honela zaratak eta entzuleen arreta desbideratzen duten bestelako trabak saihestu ahal dira.

Garrantzitsua da aretoaren tenperatura atsegina izatea, ez hotzegia, ez beroegia, entzuleak eta baita kontalaria ere eroso sentitzeko.

Ahozko ipuin-saio baten garapen egokirako ezinbestekoa da pasabide batean ez kokatzea (atondoak, sarrerak, pasabideak, amankomuneko tokiak,...), behin eta berriro eten egin behar izateak eta balizko zaratek oztopatuko baitute entzute-giro aproposa.

Egokia da ere, saioa baino lehen, bideratuko den tokia prestatzeko asti nahikoa izatea (muntaia, entzule eta kontalariaren kokapena,...)

AEDAk, Espainiako ipuin kontalari profesionalen elkarteak, Martha Escuderok bultzatu duen ekimenari atxikimendua adierazi nahi dio. Ekimen honek entzulego helduaren artean oraindik oso ezaguna ez den leloa zabaldu nahi du.

Horregatik, zigilu hau gure web orrialdearen hasieran txertatzen dugu eta mundu guztia animatzen dugu (kideak, lagunak, entzulegoa, ipuinak maite dituen pertsona oro…) ahalik eta zabalkunderik handiena ematera (Facebook-en, twitter-en, blogetan,…). Ea denon artean mezu hau urrunago eta sakonago heltzea lortzen dugun.

Agur bat!

Galegoz / Gaztelaniaz / Katalaneraz / Ingeleraz

 ingeleraz / gaztelaniaz

AEDA-ko kideok idatzi dugun dokumentu honekin ipuin-kontalariaren heziketa-ildo ezberdinei buruz hitz egiteko gonbidapena luzatu nahi dizuegu. Bertan, ipuin-kontalariak osatzeko gomendagarriak iruditzen zaizkigun proposamen eta edukiak adosten saiatu gara. Zuen interesekoa izatea espero dugu.

• ZEREKIN KONTATZEN DUGU. Gorputz-espresioa, ahotsa eta presentzia eszenikoari buruzko ezagutza izatea garrantzitsua dela iruditzen zaigu.

• NORBERAREN AHOTSA. Norberaren ahotsa sendotzeko prestakuntza eta ikerketa oso erabilgarriak izan daitezkeela uste dugu: originaltasuna elikatzea, ezberdintasuna bilatzea, norberaren estiloa finkatzea, errepertorio pertsonala egitea...  hori denak kolorea ematen dio saioari eta horrela lan zintzoa sortzen dugu.

• ZER KONTATZEN DUGU (1). Aho-tradiziozko testuak ezagutzea gomendagarria iruditzen zaigu. Testu hauek maiz irakurtzen eta, gure errepertorioan sartzeko, prestatu eta kontatzen baditugu, gure eginkizunerako ezinbestekoak diren ahozko egiturak eta estrategiak “naturalki” barneratuko ditugu.  

• ZER KONTATZEN DUGU (2). Aho- narraziozko ikuskizunarekin zerikusia duen guztia ezagutzea garrantzitsua iruditzen zaigu: antolamendua, egitura, tonua, erritmoa, isiluneak,... Zentzu honetan ipuin-ikuskizunaren iraupena, errepertorioaren antolaketa, liburu eta objektuen erabilpenaren ideia izatea inportantea iruditzen zaigu. Era berean, ipuin-ikuskizuna (egitura finkoarekin) eta ipuin-saioaren (egitura irekiagoarekin) arteko ezberdintasunari buruz hausnarketa egitea pena merezi duela uste dugu.

gaztelaniaz

KONTUZ KONTARI! Errenteriako ipuin kontaketa jaialdia Maiatzaren 29tik Ekainaren 2ra luzatuko da. Bertan  hitzaldia, ipuin tailerra, ipuin ikuskariak eta ipuin-poteoa izango dituzte eskeintza paregabea herritarrek zein bertaratzen direnak.

Beste leku askotan bezala, Errenterian ere ipuin kontaketa jaialdiak kultur bizitzari beste proposamen bat gehitu nahi dio. Ipuin kontalaritza bere lekua hartzen ari da gero eta gehiago arte eszenikoen barruko beste bide baten gisa. Haurren munduari lotuegia agertzen bada ere badira helduentzako proposamen arras interesagarriak eta horiek ekarri nahi izan dira, ikus dadin ere helduok badugula zer gozatu ipuinak entzunez. Esperientzia handiko kontalariek eskainiko dituzte euren espektakuloak. Estilo ezberdinetako kontalariak baina guztiak ere kontatzea ikuspegi artistikotik eskainiak. Ipuin tradizionalak, egileenak, propioak, sortzaile bakoitzaren galbahetik paseak, berezko ahotsaren bila. 

Gaztelaniaz

Atzo, berriro ere, ipuinak kontatzera joan nintzen eta ez nuen nire izena inongo karteletan aurkitu:

"ostiralean, arratsaldeko 18:00 IPUINKONTALARIA".

"Neu izango ote naiz??" galdetu nion neure buruari. Nire agendan begiratu nuen, badaezpada, eta baietz, hala zela konprobatu nuen. Eszenatokia prest zegoen, soinu-teknikaria ere bai, umeak hurbiltzen hasi ziren, ondo pasatzeko gogoz. Arduraduna berandu samar heldu zen eta bi saioetan faltan hartu nuen apurka apurka eszenatokiraino igo nahi ziren umeak zaintzeko...

Hala ere, dena dela, dena oso ondo joan zen, batez ere han geunden guztiok hala izatea nahi genuelako (joan ziren txikiek, nagusiek, soinu-teknikariak, neuk ere...); egia esan, benetan imintzioa deitzen dit publikoarengandik heltzen zaidan kultur ekimen egarria (antzerkia, sormenerako guneak, txotxongiloak edota ipuin-saioak), batez ere txikienen artean edo hauen heziketaz eta aisialdiaz arduratzen diren gurasoen artean.

Nire eskarmentuaren arabera honelako kultur eskaerari kalidadez eta profesionaltasunez erantzuna emateko, oinarrizkoa da ekimen hauen promozio ona egitea eta berriak modu erakargarriaz zabaltzea jarraipen batez balizko entzuleen artean ohitura sortarazleko.

Izenburua: Euskal Herriko Leiendak. 
Idazlea: Toti Martínez de Lezea. 
Irudiak: Juan Luis Landa. 
Argitaletxea: Erein 
Urtea: 2002 
Gaztelaniazko bertsioa ere bada: Leyendas de Euskal Herria.